Wanneer schepen het einde van hun operationele levensduur bereiken, worden zij doorgaans ontmanteld voor schroot in een proces dat wordt aangeduid als scheepsrecycling. Schepen zijn echter complexe constructies en hun ontmanteling kan verschillende milieu-, veiligheids- en gezondheidsrisico’s met zich meebrengen. Daarom bestaan er internationale regelgeving en normen met als doel de risico’s tijdens het scheepsrecyclingproces te beheersen. In 2013 heeft de Europese Unie de EU-verordening inzake scheepsrecycling (EU SRR) vastgesteld, die sinds 31 december 2018 in werking is getreden. Ondertussen is het Hong Kong-verdrag (HKC) van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO), dat in 2009 werd aangenomen, op 26 juni 2025 in werking getreden en reguleert het scheepsrecycling op mondiaal niveau.
Dit rapport identificeert de belangrijkste punten waarop het HKC en de EU SRR van elkaar verschillen, op basis van een analyse van de juridische teksten en richtlijnen die onder beide kaders zijn vastgesteld. De voornaamste verschillen die in het rapport worden vastgesteld en besproken hebben betrekking op de mechanismen voor de goedkeuring van scheepsrecyclingfaciliteiten. De EU SRR biedt uitgebreidere en meer voorschrijvende mechanismen dan het HKC voor faciliteiten buiten de EU. Daarnaast bestaan er verschillen doordat de juridische tekst van de EU SRR op bepaalde onderwerpen specifiekere eisen stelt, bijvoorbeeld over het voorkomen van afvallekkages tijdens het recyclingproces en het verdere beheer van dat afval. De verschillen tussen de EU SRR en het HKC met betrekking tot eisen voor schepen zijn beperkter, hoewel een belangrijke tekortkoming van het HKC de beperktere reikwijdte is van de inventarisatie van gevaarlijke materialen gedurende de operationele levensduur van een schip en voorafgaand aan recycling.
Ten opzichte van de EU SRR heeft het HKC als voordeel dat het van toepassing is op een veel bredere groep schepen en scheepsrecyclingfaciliteiten. Deze bredere reikwijdte vormt een belangrijke kracht van het verdrag, omdat zij het potentiële effect van strengere sociale, menselijke en milieubescherming vergroot. Tegelijkertijd zijn de eisen van het HKC minder uitgebreid en specifiek waardoor ze in de praktijk vatbaarder zijn voor uiteenlopende interpretaties en implementatie. Daarom bevat dit rapport ook aanbevelingen om het HKC te versterken in het geval van een toekomstige herziening van het verdrag.
Het HKC is op 26 juni 2025 in werking getreden. De methodologie van het rapport omvatte niet of er sinds die datum internationaal vooruitgang is geboekt op het gebied van scheepsrecycling.
Het rapport is opgesteld in opdracht van European Shipowners | ECSA en de International Chamber of Shipping (ICS).