In ons Jaarbericht melden wij wat volgens de medewerkers van CE Delft de beste projecten van afgelopen jaar zijn. In een zinderende eindstrijd kiezen zij het ‘project van het jaar’. Daarbij wordt gekeken naar tevredenheid bij de opdrachtgever, bijdrage aan de missie van CE Delft, maar zijn collega’s ook kritisch op de vraag of het project binnen budget is uitgevoerd, en of het prettig samenwerken was.
2025 werd gekenmerkt door een veranderend speelveld voor duurzaamheid, zowel in Nederland als internationaal. In Nederland zagen we dat politieke aandacht voor duurzaamheid minder vanzelfsprekend is geworden, met meer nadruk op betaalbaarheid, uitvoerbaarheid en urgente vraagstukken zoals netcongestie en concurrentiekracht. Tegelijkertijd blijven belangrijke beleids-instrumenten en investeringen in de energietransitie grotendeels overeind, wat laat zien dat de onderliggende richting breed wordt gedeeld.
Internationaal stonden klimaatambities onder druk door geopolitieke spanningen, economische onzekerheid en toenemende concurrentie om grondstoffen en energie. De oorlog in Oekraïne en andere geopolitieke ontwikkelingen hebben opnieuw duidelijk gemaakt hoe nauw energievoorziening, veiligheid en economische weerbaarheid met elkaar verweven zijn.
Maatschappelijk zien we een gemengd beeld: zorgen over kosten en haalbaarheid gaan hand in hand met blijvende steun voor een duurzame toekomst. Tegelijkertijd zijn er tal van positieve voorbeelden. Bedrijven investeren in circulaire processen, duurzame energie en innovatie, en overheden blijven werken aan langetermijnoplossingen voor een toekomstbestendige economie.
CE Delft was goed zichtbaar in de media, onder meer over actuele onderwerpen als thuisbatterijen, energiehubs, flexibiliteit in het energiesysteem en de toekomst van de luchtvaart, en evenals onze bijdrage aan het burgerberaad duurzaamheid. Deze projecten droegen bij aan het publieke en politieke debat over betaalbare, betrouwbare en duurzame oplossingen voor de energietransitie. Met haar onderzoeken draagt CE Delft bij aan de kennisbasis voor de transitie. Om deze transitie te versnellen, is het belangrijk dat deze kennis bekend is bij publiek en beslissers. Het delen van onze kennis, via het publiceren van onze onderzoeken en het genereren van media-aandacht voor de uitkomsten, is een belangrijk onderdeel van onze missie om de transitie naar een duurzame, toekomstbestendige en eerlijke economie en maatschappij te versnellen.
Richard Kooloos (directeur)
Download hier het gehele Jaarbericht 2025
Ieder jaar houdt CE Delft onder alle personeelsleden de verkiezing van het ‘project van het jaar’. Iedere themaleider nomineert twee projecten en na een eerste stemronde blijven de meest succesvolle projecten over. In een zinderende eindstrijd wordt vervolgens besloten welk project een jaar lang de eretitel ‘project van het jaar’ mag dragen. Daarbij wordt gekeken naar tevredenheid bij de opdrachtgever, bijdrage aan de missie van CE Delft, maar zijn collega’s ook kritisch op de vraag of het project binnen budget is uitgevoerd, en of het prettig samenwerken was.
In dit jaarbericht leest u over de beste projecten van 2025, te beginnen met de winnende projecten.
In 2025 leverde het Nationaal Burgerberaad Klimaat een belangrijk advies aan het kabinet en de Tweede Kamer over de vraag hoe Nederland kan eten, spullen kan gebruiken en kan reizen op een manier die beter is voor het klimaat. Binnen dit burgerberaad werkten 175 representatief geselecteerde burgers gedurende negen maanden aan voorstellen voor aanvullend klimaatbeleid.
CE Delft speelde gedurende het hele traject een inhoudelijk en ondersteunende rol. Zo verzorgden wij voorlichting over de milieu-impact van consumptie en beleid, fungeerden wij als vraagbaak voor deelnemers, en voerden wij zowel concept- als definitieve impactanalyses uit. In totaal hebben 21 collega’s bijgedragen aan dit project. Dit resulteerde in een analyse van 23 aanbevelingen, inclusief bijbehorende factsheets met onderbouwing en detailanalyses.
De impactanalyse laat zien dat de voorstellen substantieel kunnen bijdragen aan het behalen van de klimaatdoelstellingen. Als alle 23 aanbevelingen worden doorgevoerd, kan dit leiden tot een CO₂-reductie van circa 14 tot 21 Mton per jaar, oftewel ongeveer 10 tot 15% van de Nederlandse uitstoot in 2024. Naast klimaateffecten zijn ook economische en sociaal-maatschappelijke effecten in kaart gebracht. Veel maatregelen zijn gebaseerd op het principe ‘de vervuiler betaalt’, wat leidt tot lagere kosten voor duurzamer gedrag en hogere kosten voor meer vervuilende keuzes. Daarnaast dragen diverse voorstellen bij aan verbeteringen in luchtkwaliteit, natuur en biodiversiteit.
De bijdrage van CE Delft heeft geholpen om voorstellen scherper, beter onderbouwd en impactvoller te maken. Het advies van het burgerberaad en de bijbehorende impact-analyse zijn positief ontvangen door maatschappelijke organisaties, politiek en ministeries en bieden een solide basis voor verdere beleidsontwikkeling. Het kabinet heeft het advies op 1 december 2025 naar de Tweede Kamer gestuurd en zal hier in de daaropvolgende periode op reageren.
Dit project illustreert hoe onafhankelijk, inhoudelijk gedegen onderzoek kan bijdragen aan breed gedragen en concreet toepasbaar klimaatbeleid.
Lees meer in het Jaarbericht 2024.
Het ministerie van Financiën vroeg zich af welke CO2-prijs nodig is om het klimaatdoel van de gebouwde omgeving te halen. Dit vraagstuk hebben we integraal benaderd, waarbij niet één beleidsinstrument centraal staat, maar een combinatie van beprijzing, subsidies, normering en financiering. Hiervoor is een nieuw en uitgebreid woningvoorraadmodel ontwikkeld dat niet alleen rekent met technisch en financieel haalbare maatregelen, maar ook met realistisch consumentengedrag. Huishoudens maken immers niet automatisch de financieel optimale keuze: verschillen in kennis, investeringsruimte en bereidheid zijn expliciet meegenomen. Dit maakt de uitkomsten zowel beleidsrelevant als geloofwaardig.
Het project berekent voor verschillende beleidspakketten welke CO2-prijs in de gebouwde omgeving nodig is om de klimaatdoelen te halen. Het onderzoek laat zien dat enkel inzetten op beprijzen theoretisch effectief kan zijn, maar alleen bij hoge CO2-prijzen. In de praktijk reageren grote groepen huishoudens echter beperkt op prijsprikkels, bijvoorbeeld omdat zij huren, niet kunnen investeren of onvoldoende geïnformeerd zijn. Daarmee worden de grenzen van CO2-beprijzing expliciet en bespreekbaar gemaakt. Beleidspakketten die beprijzing combineren met normering en stimuleringsmaatregelen blijken effectiever en leiden bovendien tot lagere kosten voor huishoudens dan een strategie die uitsluitend op beprijzing is gericht.
Deze inzichten zijn cruciaal, omdat de CO2-uitstoot in de subsector woningen moet dalen tot 9,7 Mton in 2030. Hoewel veel maatregelen economisch rendabel zijn, nemen huishoudens deze niet vanzelf. Factoren anders dan terugverdientijd spelen hierbij een belangrijke rol, wat de noodzaak van aanvullend beleid onderstreept. De inzichten uit het onderzoek hebben bijgedragen aan een gedeeld beleidsbeeld bij meerdere ministeries: effectieve verduurzaming vraagt om complementaire instrumenten, waarbij beprijzing wordt ingezet voor de businesscase en wordt aangevuld met ‘wortel én stok’, met oog voor verschillen tussen huishoudens. Het rapport is onderdeel van de brief die de staatssecretaris van Financiën op 7 juli 2025 aan de Tweede Kamer heeft gestuurd. Intern heeft het project gezorgd voor een grote sprong in onze modelcapaciteit voor de gebouwde omgeving en vormt het een stevige basis voor vervolgprojecten. Hiermee is ook een belangrijk deel van ons droomproject rond het modelleren van menselijk gedrag daadwerkelijk gerealiseerd.
Duurzame koolstof is essentieel voor de toekomstige duurzame economie. In deze studie heeft CE Delft de duurzame koolstofbehoefte voor de lucht- en zeevaart in kaart gebracht en vergeleken met de verwachte vraag in andere sectoren en verwachte beschikbaarheid van deze duurzame koolstof.
De studie toont aan dat duurzame koolstof een schaarse grondstof wordt. Dit benadrukt dat extra mitigatie hard nodig is, zelfs als je óók met koolstofverwijdering de klimaatdoelen wil halen. De beleidskaders zijn momenteel er niet op ingericht om duurzame koolstof in te zetten in de lucht- en zeevaart: het ontwik¬kelen van het juiste beleid hiervoor is een aandachtspunt.
De studie heeft op een nieuw onderzoeksterrein nieuwe inzichten opgeleverd die nu al gebruikt worden in onder andere het Nationaal Programma Energiesysteem. Ook komt er een vervolgonderzoek en heeft dit onderzoek mede geholpen om CE Delft als marktleider op dit onderwerp (van de toekomst) te positioneren. Dit is wereldwijd de eerste studie die de duurzame koolstofbehoefte voor de lucht- en zeevaart in kaart heeft gebracht. Hiermee hebben wij een duidelijke richtinggevende rol op dit nieuwe onderwerp. We hebben met vijf thema’s (luchtvaart, zeevaart, brandstoffen, Europees klimaat¬beleid, industrie) samengewerkt en intern veel van elkaar geleerd.
In 2025 kwam voor € 8,5 miljoen aan projecten binnen (€ 9,1 miljoen in 2024).
Het aandeel opdrachten voor de nationale overheid bleef ongeveer gelijk, 35% (37% in 2024. Het aandeel opdrachten voor provincies en gemeenten steeg naar 35% (27% in 2024 en 19% in 2023).
Het aandeel opdrachten voor internationale instellingen (zowel Europees als mondiaal) bleef gelijk, 6%. Voor het bedrijfsleven nam het aandeel opdrachten iets af, naar 12% (was 15%). 3% van de omzet kwam uit opdrachten voor NGO’s, en 4% kwam van onderzoek- en adviesvragen van brancheverenigingen.
In 2025 zijn er vijftien nieuwe medewerkers aangenomen en zijn zes medewerkers vertrokken. Het totaal aantal medewerkers op 31 december 2025 stond op 95 mede-werkers, oftewel 76,6 fte’s. Ook zijn zeven studenten een stage gestart bij CE Delft tijdens het afgelopen jaar.
Ieder jaar vraagt CE Delft opdrachtgevers actief om projecten te evalueren, zodat we zicht houden op de klanttevredenheid. In 2025 hebben onze klanten 101 evaluaties ingevuld. Dit is 45% van de 225 uitgestuurde evaluaties (vorig jaar was dit 39%). Het gemiddelde rapportcijfer in 2025 is een 8,4 op 10. Dit past binnen de gemiddelden van de afgelopen jaren (8,5 in 2024; 8,4 in 2023).
De meeste respondenten noemen de expertise (63%) en/of goede eerdere ervaringen (60%) als reden om voor CE Delft te kiezen. Ook dit is in lijn met eerdere jaren. 72% van de opdrachtgevers die een evaluatie hebben ingevuld geeft aan CE Delft te kennen van eerdere samenwerking.
Download hier het gehele Jaarbericht 2024