Rapport

Biodiversiteitseffecten van 102 financiële regelingen van de Nederlandse rijksoverheid

Samen met Wageningen Social & Economic Research (WSER) en Naturalis Biodiversity Center heeft CE Delft de afgelopen twee jaar 102 financiële regelingen van de rijksoverheid (subsidies, belastingkortingen, etc.) beoordeeld met behulp van onafhankelijke experts op haar effecten op biodiversiteit. Het rapport is HIER te vinden en is op 21 mei 2026 door de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur naar de Tweede Kamer gestuurd.

Zowel in het voedseldomein, de industrie, de luchtvaart en bij wegtransport en woningbouw zijn er regelingen met negatieve effecten op biodiversiteit. Met name fossiele subsidies hebben aanzienlijke negatieve effecten op biodiversiteit via onder andere klimaatverandering, die ook slecht is voor biodiversiteit. Over alle regelingen heen is verder duidelijk dat belastingkortingen over het algemeen omvangrijker zijn dan subsidies. Bij belastingkortingen gaat het wel om minder regelingen dan bij de subsidies. Dit is de eerste stap die gaat over het onderzoeken welke regelingen negatieve effecten hebben op biodiversiteit. Nu is het aan de ministeries om voor 2030 zoveel mogelijk regelingen te verbeteren.

De effecten op biodiversiteit zijn onderzocht op de belangrijkste drukfactoren:

  • landgebruik;
  • gebruik natuurlijk hulpbronnen;
  • klimaatverandering;
  • vervuiling/emissies;
  • invasieve soorten.

Bij de regelingen die onderzocht zijn gaat het om totaal ongeveer 75 miljard euro per jaar. Van LVVN zijn 66 regelingen beoordeeld, van I&W 30, van VRO 8 en van KGG 25.

De biodiversiteitseffecten zijn onderzocht in opdracht van de ministeries van LVVN, I&W, VRO en KGG om te voldoen aan de 18 biodiversiteitsdoelstellingen van het wereldwijde Biodiversiteitsverdrag (Conventie inzake Biologische Diversiteit).

CE Delft heeft in het consortium het voortouw gehad bij de analyses van de regelingen van I&W (over bijvoorbeeld circulaire economie, autobelastingen, investeringen in snelwegen en regelingen voor het vliegverkeer), VRO (regelingen voor nieuwbouw, bestaande bouw) en KGG (regelingen rond energie en industrie). WSER had het voortouw bij de regelingen van LVVN.

Ook andere EU lidstaten en OECD landen doen dergelijk onderzoek en met deze lidstaten, de EU en de OECD is dit werk ook afgestemd. CE Delft heeft eerder de methodiek voor dit werk opgezet Assessing biodiversity effects of public financial incentives. A methodology for the Dutch government. WSER en CE Delft hebben samen het protocol voor de methodiek gemaakt.

Auteurs