Factsheet 25% biologische landbouw

Twee maatregelen voor een duurzaam landbouw- en voedselsysteem

Nederland staat voor een dubbele opgave: het landbouwsysteem toekomstbestendig maken en het voedselaanbod verduurzamen. Dat betekent enerzijds een landbouw die ecologisch in balans is, en anderzijds een voedingspatroon dat beter aansluit bij klimaat- en gezondheidsdoelen.

In opdracht van Milieudefensie zijn twee samenhangende beleidsmaatregelen doorgerekend die beide transities ondersteunen:

1. Subsidie voor biologische omschakeling: Boeren ontvangen een vergoeding voor de meerkosten die zij maken tijdens de verplichte omschakelperiode naar biologische productie.
2. Verplichte eiwittransitie in supermarkten: Supermarkten worden verplicht jaarlijks een groter aandeel plantaardige eiwitten aan te bieden (50% in 2027, 60% in 2030). Bij het niet behalen van deze doelen betalen zij een malus die wordt ingezet voor landbouwverduurzaming.

Waarom deze maatregelen?

• Het aandeel biologische landbouw in Nederland is met 4,5% onder het EU-gemiddelde van 10,5%. Om het Europese doel van 25% in 2030 te halen, is een versnelde omschakeling nodig.
• Voor klimaat, biodiversiteit en volksgezondheid is een vermindering van dierlijke eiwitten noodzakelijk. Supermarkten hebben grote invloed op het consumptiegedrag en spelen daarmee een sleutelrol in de eiwittransitie. Vrijwillige doelen alleen blijken onvoldoende.

Kosten voor de overheid

• Subsidie voor biologische omschakeling: circa € 440 miljoen per jaar.
• Eiwitdoel supermarkten: beperkte uitvoeringskosten, mede gefinancierd via de malus.

Verwachte effecten

• Klimaat: tot 9 Mton CO₂-reductie per jaar in 2030 (vooral door eiwittransitie).
• Milieu: biologische landbouw draagt bij aan betere bodemkwaliteit, waterbeheer en biodiversiteit.
• Boeren: financiële drempel voor omschakeling wordt lager, met nieuwe marktkansen voor plantaardige teelten.
• Consumenten: meer plantaardig aanbod in winkels, betere betaalbaarheid, gezonder eetpatroon zonder prijsverhoging.