Hernieuwbare opwek op land. Mogelijke ontwikkelpaden richting 2040

De laatste jaren is de productie van hernieuwbare energie op land fors gestegen, waardoor zonne-energie en windenergie op land nu een significant aandeel van de energiemix vormen. De businesscase voor hernieuwbare opwek op land staat echter onder druk en op steeds meer plekken is sprake van netcongestie door teruglevering van hernieuwbare opwek, op momenten dat het aanbod van elektriciteit niet aansluit op de vraag naar elektriciteit. Deze omstandigheden maken de verdere groei van hernieuwbare opwek op land onzeker. Er zal echter nog fors meer hernieuwbare opwek op land nodig zijn,voor een klimaatneutraal energiesysteem en meer energieonafhankelijkheid.
In dit onderzoek hebben we potentiële ontwikkelpaden voor zonne-energie en windenergie op land richting 2040 geanalyseerd. Daarvoor hebben we afwegingen voor de opgave voor hernieuwbare opwek in 2040 in kaart gebracht en geschetst hoe deze opgave ingevuld kan worden.

In deze studie komen we tot zes hoofdaanbevelingen.

1. Zet hoog in op doorgroei hernieuwbare opwek op land.
2. Zet in op no-regrets voor hernieuwbare opwek op land en maak tijdig keuzes over de andere opties.
3. Zet in op efficiënte netinpassing van hernieuwbare opwek op land om verdere doorgroei mogelijk te maken ondanks netcongestie.
4. Verdere groei van hernieuwbare energie op land vereist een expliciete koppe¬ling met ruimtelijke ontwikkelingsstrategieën op zowel nationaal als regionaal niveau.
5. De noodzaak voor subsidie voor een rendabele businesscase en voor het ver¬lagen van risico’s blijft.
6. Voer een gedetailleerde regionale uitwerking uit van de ontwikkeling van hernieuwbare opwek op land.

De studie is onderdeel van het Kamerstuk Versterking van decentrale ontwikkelingen in het energiesysteem | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl van 13 april 2026.